|
 |
|
Guri-Ceel.
|
|
|
|
Ciidamadii Itoobiya ee saaka ka ruqaansaday magaalada B/weyne oo gaaray degmada Guri-ceel ee
gobolka Galgaduud oo si toos ahna u abaaray Guriga Ugaaska Cayrka.
Jijigawe.com — Jijiga, Soomaali Galbeed — Sabti, 3da, May 2008
Duhurnimadii maanta ayaa degmada Guri-ceel ee gobolka Galgaduud waxaa gaaray kolonyo ciidamo
Itoobiyaan ah oo xalay ka ambabaxay saldhiga Gante kun dishe oo ku yaala duleedka magaalada B/weyne
ee gobolka Hiiraan.
Ciidamadan Itoobiyaanka ah oo watay illaa 30 gaari oo isugu jira kuwa lagu daad gureeyo ciidamada iyo
kuwa dagaalka ee madaafiicda jiida ayaa lagu soo waramayaa iney mareen wadada laamiga ah ee
dhexmarta degmadaasi, iyagoo muddo saacado ahna ku nastay halka loo yaqaano jaamacada oo ku taala
duleedka woqooyi ee degmada Guriceel.
Dadweynaha ku dhaqan deegaanka Guriceel oo ka sii war helay ciidamadan intii ay wadada ku soo jireen
ayaa si feejigan uga fogaanayey wadada laamiga ah ee dhexmarta deegaankaasi oo ay isticmaalayeen
ciidamada Itoobiya ee halkaasi gaaray, waxaana dadka ka muuqday walaac aad u badan. iyadoo alabadana
loo laabay goobihii ganacsiga ee ku teedsanaa wadada hareeraheeda.
Sidoo kale waxay warar lagu kalsoon yahay sheegayaan markii ay tageen ciidamada Itoobiya degmada Guri-
Ceel ay toos u abaareen guriga Ugaaska beesha cay Ugaas Xassan oomagaalad hdnka bari kaga aadan
halkaas oo laga yaabo in ay kulan kula yeeshaan sida aan ilo lagu kalsoon yahay ka maqalay. Lama oga
ilaaiyo hadda sababaha ay u abaarayaan Ugaaska. Waxaa warar kale ay sheegayaan in ay ciidamadaaasi
cadawga ah ay u siigudbaan magaalda xadka saaran ee Balan-Bale halkaa oo ay uga gudbidoonaan
dhankaas iyo Itoobiya.
Ciidamada Itoobiya aya la sheegay iney dib ugu soo laabteen gudaha degmada Guriceel ka dib markii in
cabaar ay ku nasteen duleedka degmadaasi, waxyna halkaasi ka bilaabeen dhaqdhaqaaqyo milateri iyagoo
ku faafay qaar ka mid ah xaafadaha degmadaasi inkastoo aan la soo sheegin illaa hadda baaritaano ay
sameeyeen iyo dad ay soo qabqabteen intaba.
Lama oga ujeedada ay ciidamada Itoobiya u tageen degmada Guriceel ee gobolka Galgaduud hase ahaatee
maahan markii ugu horeysay ee ciidamo Itoobiyaan ah ay gaaraan degmada Guriceel, waxaana horey ay
degmadaasi u tageen muddo labo jeer ah, mana jirin dhibaatooyin waaweyn oo ciidamada Itoobiya ay
halkaasi kala kulmeen socdaaladii ay horey ugu tageen
Warsame Abdilahi
Jijgawe News
|
|
|
Wararka Wargeyska OGAAL, cadadkii maanta, Sabti, 01 March 08.
Jijigawe.com — Muqdisho, Soomaaliya — Isniin, 11 Febraayo 2008
“Xalka keliyee loo hayo dalalka ay xaq-darradu barriinsatay sida S/Land waa in been uun lagu sabaaleeyo”
“Shiinuhu ma ogolaan doono Taiwan oo tagta, Ciraaqiyiintu ma hannaynayaan Kurdistan, Soomaaliya ma
sii dayn doonto Somaliland!” Madxafka Madaxweyne Nixon-kii Maraykanka.
By Ted Galen Carpenter.
Washington DC (Ogaal)- Xarunta Madxafka Madaxweynihii Maraykanka ee Richard Nixon, ayaa Majlad
toddobaadle ay saarto ku shaaciyay in adduunku uu wadamo aan la aqoonsanayn oo ay Somaliland ku jirto
dareenkiisa soo siiyay, isla markaana ka digay khataro burbur ah oo ka iman kara qaar ka mid ah dalalkaas
haddii aanay xaaladdahooda xilligani isbedelin.
Maqaal kooban oo ay arrintaa ka faafisay shabakadooda wararka ee The National Interest Online, waxa uu
ku bilaabmay sidan; “Iyaga oo taagan qarqarka dareemadii caalamka ayay wadamo yihiin, balse dhamaanba
taasi waa magacyadooda uun. Inkasta oo ay dalalkaasi si heer sare ah u yihiin qaramo shaqaynaya, ayaa
kuwo kalena ay qarka u saaran yihiin inay burburaan oo ay dhintaan. Taiwan, Kurdistan, Somaliland, Kosovo,
oo midkoodna aanu macne badan ugu fadhiyin aqoonsiga diblomaasiyadeed ee caalamiga ahi, ayaa haddana
mid kastaa uu badanaaba isku maamulaa maamul wax-ku-ool ah, kuwaasoo sida caadiga ahba haysta
dhaqaale yar iyo maamul dawladeed dhinaca siyaasadda ah oo lagu midaysan yahay. Hase yeeshee, waxa
hortaagan, oo ay waajahayaan caqabado joogto ah: Lahaanshaha waraaqaha (dekumentiga ogolaanshaha
aqoonsiga), kuwaasoo dalalkan xaq-darradu barriinsatay ay ka haystaan dalal kale. Shiinuhu ma ogolaan
doono inay Jasiiradda Taiwan gaar isu taagto. Ciraaqiyiintu aad bay uga gaabinayaan inay haneeyaan
awoodda maamulka Kurdistan. Seerbiya iyo Ruushku ma aqbali doonaan madaxbanaanida Jamhuuriyadda
Kosovo. Soomaaliya ma sii dayn doonto Somaliland. Hase ahaatee, mid kasta oo dalalkaas ka mid ahi way ku
dhawaaqi karayaan madaxbanaanidooda, isla markaana khilaafaadyo caalami ah ayaa ka qarxi kara. Cabsida
laga qabo dagaalo ka dhaca dhulalka lagu muransan yahay weligeed waa mid soo taagnayd. Isla marka ay
bilaabmaan khilaafaadyada dagaal, waxay abuuri karaan quwado kale. Xalka keliya ee loo hayo dalalkaa xaq-
darrada lagu hayaa barriinsatay, waa in been hoose lagu sabaaleeyo, isla markaana loo raadiyo uun habkii
loogu raaligelin lahaa inay sii wataan midawga dalalka ay doonayeen inay ka gaar uga baxaan.
Habka casriga ah ee caalamiga ahi maaha mid sidaa ugu wanaagsan inuu ku qalabaysnaado sidii loo qaabili
lahaa aqoonsiga dalalka noocaas ah, sababta oo ah, waxa si fudud loo odhan karaa kuma haboona. Iyada oo
lagaga hawlgelayo meelahaas nooca Eeriyooyin xaq-darrooyin lagu samaynayo, oo iyagana ay heerarkooda
dhaqaale kala duwan yihiin, oo sidoo kale ay mararka qaarkood la yeeshaan xidhiidho dhaqan,
diblomaasiyadeed oo aan toos ahayn bulshooyinka kale, ayaa haddana dalalkaasi ay haystaan inyar ama
aanay haysaninba aqoonsigii caalamiga ahaa ee xuquuqdooda sharci ee jiritaanadooda. Balse, haddana taasi
maaha mid u muuqata inay isbedel ku keenayso aaminaadda dadyowga ku kala nool dalalkaa gooni-isu-
taaggooda aqoonsiga u raadinaya, lagamana yaabo inay go’aankooda kaga noqonayaan waqti dhaw.”
Dalabka Gudiga Komashanku ku doonayaan in lagu badalo xubinta Xisbiga UCID iyo dareenada ka
dhashay.
Hargeysa (Ogaal)- Warar aanu ka helay dhinacyo kala duwan, ayaa shaaca ka qaaday in Axmed Xaaji Bidaar
oo ka tirsan Guddida doorashooyinka Qaranka, isla markaana ah xubinta Xisbiga UCID uu u soo magacaabay
Komishanka laga gudbiyay dacwad ka dhan ah xubinnimadiisa, ka dib markii 6 xubnood ee kale ay isku
dhinac iska taageen la-shaqayntiisa.
Mar aanu arrintaa wax ka waydiinay jiritaankeeda Guddoomiyaha Guddida doorashooyinka Md. Maxamed
Yuusuf, waxa uu sheegay in aanu garanayn waraaq la sheegay inay komishanku u gudbiyeen Madaxweyne
Rayaale, taas oo ay ku dalbanayeen bedalka xubinta Xisbiga UCID kaga jirta Komishanka doorashooyinka
Qaranka. “Adeer waqti uma hayo, su’aal iyo jawaab hadaad I tidhaahdo, waqti uma hayo. Adeer anigu ma
garanayo waraaqdan la sheegayo…..ma garanayo, waxaanu u qornayna ma jiraan.” Sidaa waxa yidhi
Guddoomiyaha Komishanka doorashooyinka Md. Maxamed Yuusuf, oo aanu xalay cawayskii khadka telefanka
ku waydiinay xaqiiqda la xidhiidha qoraalka waraadka la sheegay in loo gudbiyay Madaxweyne Daahir
Rayaale Kaahin.
Md. Maxamed Ismaaciil, oo ka tirsan Komishanka doorashooyinka Qaranka, oo isna arrintaa aanu wax ka
waydiinay, ayaa sheegay inaanu waxba kala socon, oo isla xalay uu ka soo laabtay safar uu Guddoomiye ku
xigeenku ku wehelinayay oo ay shaqo-hawleed ku tageen gobollada bariga Somaliland. Hase ahaatee, ayuu
yidhi Md. Maxamed Ismaaciil, “Wallaahay Adeer waan maqnaa, markaa waxba kalama socdo, ee kollayba berri
(maanta) gelinka hore ayaanu shir-jaraa’id qabanaynaaye maxaa diidaya inaad iska sugto.” “Way jirtay in
dacwaddiisu taagnayd, oo ninkani (Md. Axmed Xaaji Bidaar) nala shaqayn kari waayay. Intii aanu Burco
joognay, ayaanu maqallay inaanu qolyihii galbeedka shaqada u tegay raacin. Markaa waraaqdiisuna way
qornayd….dee markaa inay dhiibeen aad bay suuragal u tahay, laakiinse inay warqadii gudubtay iyo inkale ma
kala hubo” ayuu hadalkiisa raaciyay Md. Maxamed Ismaaciil (Kabo-wayne).
Inkasta oo aanu isku daynay in aanu arrintaa wax ka waydiino masuuliyiinta sar-sare ee Xisbiga UCID,
noomay suuragelin, balse goor dambe oo aanu khadka talefoonka wax kaga waydiinay Guddoomiyaha
Gobolka Hargeysa ee Xisbiga UCID Xasan Suldaan, waxa uu sheegay in khilaafaadka dhexyaalay Md. Axmed
Xaaji Bidaar iyo lixda xubnood ee uu ka kooban yahay Komishanka Doorashooyinka Qaranku uu ahaa mid
muddoba soo jiitamayay, is-faham la’aan fara badana abuuray, oo taasina ay aakhirkii keliftay inay lixda
xubnood go’aan ka gaadhaan xubinta 7aad. “Waa kii khilaafka xoogani dhex-yimi xubnaha komishanka ah iyo
isaga (Axmed Xaaji Bidaar), markaa as-faham la’aan fara badan baa timi, isna waa kan dhawr iyo tobanka
war-saxaafadeed soo saaray. Dabadeed wada-shaqayntoodii ayaa hagaagi wayday, markaa way tashadeen
nimanku, maadaama aanay wada-shaqayn karaynin waxay ku tashadeen inuu Madaxweynuhu soo bedelo.”
Sidaa waxa yidhi Md. Xasan Suldaan. “Aniga shalay (dorraad), waxa arrintaa iiga waramay xubno komishanka
ka tirsan, markaa waxa ay u cuskadeenba waxay leeyihiin xeer-hoosaad u ogolaanaya inay shaqada ka
joojiyaan xubintii markaa madmadow soo galo,” ayuu hadalkiisa raaciyay Md. Xasan Suldaan, ka dib mar aanu
waydiinay cidda sharciga u leh in loo gudbiyo xubin komishanka ka tirsan oo la doonayo in la soo bedelo.
Sidoo kalena, waxa uu xusay in xubinta la bedelayo uu Xisbigii soo doortay.
“Aniga waxa shalay (dorraad) ii cadeeyay inay waraaqdaa gudbiyeen xubin komishanka ka tirsan…..Jaamac
(Iswidhan) baa ii xaqiijiyay.” Ayuu yidhi Md. Xasan Suldaan. Warar xog-ogaal ah ayaa iyana sheegay in shalay
uu arrinta khilaafkaas soo dhex-galay Suldaan Maxamed Suldaan Cabdiqaadir, isla markaana uu isu-geeyay
Md. Axmed Xaaji Bidaar iyo Guddoomiyaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka Md. Maxamed Yuusuf, oo
taasina ay sababi karto in isla shalayba ay arrintaasi dhamaatay. Hase yeeshee, ma jiraan warar rasmi ah oo
xaqiijinaya in Suldaanku uu dhexdhexaadintaa galay. Balse, horeba Xildhibaano isku deyay inay xal
dhexdhexaad ah ku dhameeyaan khilaafkaas ayaanay u suuragelin inay guul ka gaadhaan.
Khilaafkani waxa la sheegay inuu ahaa mid muddoba soo jiitamayay, kaasoo wararka qaarkood sheegeen
inuu yahay mid ka dhashay arrinta diiwaangelinta doorashooyinka, oo Mudanahaasi uu kaga fikir
duwanaaday lixdii mudane ee kale ee Komishanka Doorashooyinka Qaranka.
Buurta Daalo oo dab laxaad lehi qabsaday iyo xaaladeeda.
Ceerigaabo(Ogaal/W.Waraka) - Dab ayaa ka kacay qaybo ka mid ah Buurta Daalo, Sida lagu faafiyay
shabakada Wararka intarnetka ee Sanaag.Org
Warbixin uu ka diyaariyay waxa uu ku yidhi Wariyaha booqday goobta Dabku ka kacay. “Waxaa xalay saqdii
dhexe dab qabasaday buurta Daalo ee dalxiiska caanka ku ah, buurtaas oo qiima weyn ugu fadhida dalkeena
buurtaas oo 20km ka dhacda woyooyi magaalo madaxda gobolka Sanaag ee Ceerigaabo.
waxaan gaadhay galabta (shalay) saacadu markay ahayd 5:00 galabnimo anigoo uu safarkaa nagu
weheliyey maayarka magaalada Ceerigaabo Mudane Ismaaciil Xaaji Nuu,r waxaa isla mariiba noo muuqday
olol iyo qiiq cirka isku shareeray, goobtaa markii aan gaadhnay waxaanu ku arkay, dab balaadhan oo ku
baahay ilaa 1- km in kasta oo aanu is hays haysan, hadana waxaad arkaysaa garoomo waaweyn oo uu
dabku dhulkaas ka sameeyey, waxaa ka soconayey Gurmad aad iyo aad u laxaad leh gurmadkaas oo isugu
jiray dadweynaha kala duwan iyo shaqaalaha ka shaqeeya deegaanka buurta Daallo oo ay fangarayso
Hayada wadaniga ah ee Candle-light waxaa inayana gurmadka ku jiray wasaarada beeraha dadweyne kala
duwan ururka dhalinyaradda ee Senyo oo wiilal iyo gabdhoba u soo gurmaday booyado magaaladda uga soo
gurmaday, goobta dabku ka dhacayey in kasta oo bilogii hore dabka laga xakameeyey hadana dab laxaadleh
ayaa ka baxayey aaga dadku aad bay ula xarbiyayeen in kasta oo agabka ay adeegsanayeen uu aad iyo aad
u xaddidnaa, masuuliyiin badani kama muuqan aan ahayn Maayarka iyo taliye Ku xigeenka qaybta.
hadaba waxa iga yaabsaday sida dabku u soconayey isaga oo meel 1km ah mar keliya ku boodaya.oo isla
ilbidhiqsigaa meeshii gubanayso dhulkuna waa dhul aad u jiq ah. maraan wax ka weydiiyey khasaaraha
meesha ka dhacay ayaa maayirku ii sheegay inuu berito (Maanta) shirsaxaafadeed ku soo bandhigi doono
khasaaraha jira”
“Waxaan u Rajaynaynaa inuu Madaxweyne noqdo Obama”
Soomaaligii dharka u xidhay Mr. Brack Obama, Muxumed Xasan Dhuugaw,
Hargeysa (Ogaal)- Muxumed Xasan Muumin (Dhuugaw), oo ah Odaygii Soomaaliga ahaa ee la sawirnaa ninka
u tartamaya Musharaxnimada Xisbiga Dimuquraadiga ah ee Maraykanka ee tartanka doorashada
Madaxweyne-nimo Mr. Brack Obama, ayaa sheegay in labiskii lagu eedeeyay Mr. Obama ay ugu xidheen
xurmayn xili uu booqasho ku tagay Magaalada Wajeer ee Gobolka Waqooyi-bari ee dalka Kiiniya.
Labiska dharka dhaqanka Soomaalida ee Warbaahintu faafisay isaga oo gashan Mr. Brack Obama, isla
markaana la taagan Oday Muxumed Xasan ayaa muran-siyaasadeed xoogani ka dhashay, ka dib markii
kaaliyayaasha Mrs. Hillary Clinton ay faafiyeen sawiradaas. Hase yeeshee, mar ay BBC-du waydiisay sida uu
isagu u arko markii uu arkay sawiradaas oo loo isticmaalay qaab siyaasadaysan, waxa uu yidhi, “Aad iyo aad
ayaan uga xanuunsaday oo uga naxay, markaan arkay (sawirka).”
Isaga oo ka jawaabaya su’aal ahayd, ujeedada ku kaliftay in uu nin siyaasi ah oo Maraykana u xidhidho
dharka Soomaalida, waxa uu ku jawaabay, “Ninkani noogumuu iman siyaasi ahaan, isaga oo dad la socda
ayuu meesha noogu (Wanjeer) yimi, aniguna waxaan ka shaqeeyaa nabadgelyada oo booliska ayaan Madax
u ahay. Markaa kol haduu naga soo codsaday oo uu yidhi Odayaasha inaan la kulmo ayaan rabaa, markuu
noo yimi waa la soo dhaweeyay, sidii markii hore caadada noo ahaydna ninka noo yimaada dhar Soomaali
ayaanu u xidhi jirnay, markaa dharkii baanu u xidhnay oo aniga ayaa gacantayda ugu xidhay.” Oday
Dhuugaw waxa la sii waydiiyay markii dharkan loo xidhayay Mr. Obama in uu dood ka keenay iyo inkale. Waxa
uu sheegay in aanu dood ka keenin, isla markaana ay maryahan u xidhaan cidda ay sharfayaan oo keliya.
“Ma wada xidhiidhno, isla maraana kamaanaan wada-hadal arrimo siyaasadeed iyo kuwo diineed toona.
Waxaan anigu jeclahay, inuu Madaxweyne noqdo, weli-ba waxaan Illaahay u tuugi (baryi) lahaa inuu
Madaxweyne noqdo, maxaa yeelay immika isaga oo banaankaa jooga ayaaba la igu dilayaa, markaa inuu
Madaxweyne helo ayaan rabi lahaa.” Sidaa waxa yidhi Oday Muxumed Xasan.
Mr. Muxumed Xasan Muumin (Dhuugaw), waxa uu sheegay in uu ka xun yahay in booqashadii uu ninkaasi ku
tagay deegaanka Wajeer laba sannadood ka hor, oo la xidhiidhay wax ka ogaanshaha mashaariic
Maraykanku ka fuliyay dhulkaas, loo bedalay arrimo dacaayadeed, waxaanu intaa ku daray in ninkaasi uu ula
muuqday qof aan xumayn oo lays fahmi karo.
Ethiopia oo kalla saartay howlaha ay kala leeyihiin Cabdilaahi Yuusuf iyo Nuur Cadde
London (Ogaal/W.Wararka) - Wasiirka Arrimaha dibada Itoobiya Siyum Musfin ayaa la sheegay inuu
Madaxweynaha Dawlada Somaliya Cabdilaahi Yuusuf ku wargeliyay in Dawlada Itoobiya Taageersantahay
Hindisayaasha talaabooyinka RaysalsalWasaare Nuur Cadde ku doonayo inuu kaga sameeyo magaalada
Muqdisho dib u heshiisiin.
Sida lagu faafiyay Idaacada Shabeele oo ka jirta Muqdisho, Sayum Musfin mar uu dhawaan Magaalada
Baydhabo kulla Kulmay labadan xubnood oo la sheegay inay si weyn iskaga horyimaadeen ayaa waxa uu
tilmaamay in dawlada Itoobiya qorshaynayso inay ciidamadeeda kala baxdo Soomaaliya, Si taa loo helana ay
ku garabtaagan yihiin Raysal Wasaare Nuur Cadde inuu wada xaajood la gallo dhinacyada ka soo horjeeda.
Islamarkaana waxa uu u soo jeediyay Cabdilaahi Yuusuf inuu faraha uga qaado hawshaas. Islamarkaana
waxa uu warku tilmaamay in taa Cabdilaahi Yuusuf aqbalay in kasta oo uu si adag uga horjeeday markii hore
qaabka raysal wasaarihiisu wax u wado.
Dadka siyaasada Soomaaliya falanqeeya ayaa ku tilmaamay maadaama talaabooyinka cusub ee ay ku
dhaqaaqday xukuumada Nuur Cadde ku garabtaagantahay Itoobiya in taasi wadda u xaadhi karto in
Cabdilaahi Yuusuf maro jidkii uu qaaday Cali Maxamed Geedi.
Dhinaca kale, Afhayeenka Dawlada Mbeghati Cabdi Xaaji Goobdoon ayaa sheegay in xukuumadda Itoobiya ay
diyaar u tahay inay dhexdhexaadiso mucaaradka iyo Dowladda Somalia, hadalkaas oo dhinacayada ka
horjeedaana si adag uga horyimaadeen.
Afhayeenka Dawlada Cabdilaahi Yuusuf isaga waxa uu ku dooday in wafdigii ka socday xukumadda Itoobiya
ee uu hoggaaminayay Seyoum Mesfin ee socdaalka ku tagay Baydhabo ay tusaale fiican yihiinb howlo dib u
heshiisiineed oo uu sheegay in ay doonayso Itoobiya inay ka dhex sameyso dhinacyada isku haya Somaliya.
Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo ah guddoomiyaha Isbahaysi isku magacaabay dib u xoreynta Somaliya oo ku
sugan Asmara ayaa sheegay in aanay iyagu marnaba diyaar u noqonayn inay ka qaybqaataan
dhexdhexaadin ay waddo Dowladda Itoobiya; oo uu ku sheegay inay tahay mid xoog ku haysata Somaliya
“Waxaa jira cadaadisyo caalami ah oo nagu riixaya inaan la hadalno Dawlada, iyadoo aanay Somaliya ka bixin
ciidamada Itoobiya, balse taas waxaan weli ka tagannahay mowqifkayagii hore”Sidaas ayuu yidhi Sheekh
Shariif Sheekh Axmed oo ku sugan Asmara.
Sheekh Shariif Muu cadaynin hawlgalada beesha caalamku soo bandhigtay ee ay ku cadaadinayso sida ay
ugu dambeyn ka yeeli doonaan, balse waxa uu carabka ku adkeeyay, mar walba oo la soo qaado dib u
heshiisiin ay la yeeshaan Dawlada Cabdilaahi Yuusuf inay ugu dalbanayaan inay marka Hore Soomaaliya ka
baxaan ciidamada Itoobiya.
Sida waraku sheegayaan Magaalada Addis Ababa waxa ku sugan xubno muhiim ah oo ka soo jeeda Beesha
Hawiye, iyo waliba Raysal wasaare Nuur Cade kuwaasoo la sheegay inay halkaa u tageen wada hadalo iyo
isku dayo la doonayo in la iskugu soo dhaweeyo dhinacyada ku hirdamaya Muqdisho, Hase ahaatee, waxay u
muuqataa in aan talaabooyinkani wax muuqda oo midho ah ilaa hadda keeni.
M. Rayaale oo qaabilay Ergayga Qaramada Midoobay u qaabilsan Somaliland/Soomaaliya
Hargaysa(Ogaal)- Madaxweynaha Somaliland, Md. Daahir Rayaale Kaahin ayaa shalay Xarunta Madaxtooyada
ku qaabilay wafti uu hogaaminaayo Ergayga gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan arrimaha
Somaliland iyo Soomaaliya, Ahmed Oulda-Abdalla.
Kulanka shalay uu la yeeshay Madaxweynaha Somaliland iyo waxyaabihii ay labada dhinac ka wada hadleen,
ayaa warsaxaafadeed ay Madaxtooyadu ka soo saartay waxa uu u dhignaa sidan: - “Madaxweynaha JSL
Mudane Daahir Rayaale Kaahin, waxa uu xalay (Habeen hore) kulan kula yeeshay Qasriga Madaxtooyada
Wefdi uu hogaaminayo Ergayga gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Arrimaha Somaliland iyo
Soomaaliya Mudane Ahmed Ould-Abdalla oo booqasho gaaban ku soo gaadhay Jamhuuriyada Somaliland
shalay khamiistii.
Madaxweynaha Somaliland iyo Ergayga gaarka ah ee QM waxa ay ka wada hadleen Arrimo dhinacyo badan
leh oo ay ka mid yihiin dhinacyada Nabadgelyada, Xasiloonida iyo geedi socodka nidaamka dimuqraadiyada
ee Somaliland ay ku tallaabsatay tan iyo intii Qaranimadeeda ay kala soo noqotay wadankii la isku odhan
jiray Soomaaliya.
Booqashada Ergayga gaarka ah ee Qaramada Midoobay Mudane Ahmed Ould-Abdalla oo ahayd tii ugu
horeysay tan iyo intii uu xilka la wareegay waxa ujeedada ugu muhiimsan ee ka dambaysaa ay ahayd
socdaal isberasho ah oo ujeedadiisu ahayd inuu indhihiisa ku arko waxyaabaha ay Somaliland qabsatay ,
isla markaana uu kulamo kala duwan la yeesho Madaxda xukuumada oo uu ugu horeeyo Madaxweynaha
Somaliland Mudane Daahir Rayaale Kaahin
Madaxweynuhu waxa uu kala hadlay Ergayga gaarka ah ee Qaramada Midoobay arrimo badan oo ay ka mid
tahay qaddiyada Somaliland iyo fariimo la xidhiidha waxyaabaha ay qabsatay Somaliland si uu ugu gudbiyo
ergaygu Xoghayaha Qaramada Midoobay
Mudane Ahmed Ould-Abdalla waxa uu isaguna ku dheeraaday, aadna ugu amaanay Somaliland Waxyaabaha
u qabsoomay oo ay ugu weyn yihiin xoojinta dimuqraadiyada , Nabad gelyada, Xasiloonida iyo shuruucda
dawladnimada Somaliland ku dhaqmaysay tan iyo mudadii ay qaranimadeeda la soo noqotay, waxana uu
sheegay in Qaramada Midoobay ay aad u dhiiri gelinayso sii xoojinta waxyaabaha u qabsoomay Somaliland,
taas oo uu ballan qaaday inuu u gudbin doono Qaramada Midoobay gaar ahaan Xoghayaha guud ee
Qaramada Midoobay iyo Golaha Amaanka ee Qaramada Midoobay, iyada oo aanay haboonayn in la iska indho
tiro waxyaabaha ay Somaliland qabsatay ee dhinaca horumarinta. Ergayga gaarka ahi waxa kale oo uu
ballan qaaday in socdaalkiisani aanu noqon doonin kii ugu dambeeyay, hase yeeshee uu damacsan yahay
mustaqbalka soo socda socdaalo kala duwan inuu ku yimaado Somaliland, kulamo intan ka sii badana uu la
yeesho Madaxda Jamhuuriyada Somaliland.
Mar uu soo qaaday Ergaygu socdaalkii ay dhawaan ku timid Somaliland Kaaliyaha Xoghayaha Arrimaha
dibada ee Maraykanka Jendayi Frazer waxa uu ku tilmaamay socdaalkaasi mid dhaxal gal ah oo wax weyn ka
bedelay aragtidii Beesha Caalamku ka qabeen Somaliland, waxana uu ku soo gabo gabeeyay inuu
rajaynayo Somaliland inay ku sii socon doonto tubta Nabada iyo dimuqraadiyada, iyada oo doorashooyinka
soo socdaana si Nabad ah oo xor ah u dhici doonaan” Sidaas ayaa lagu yidhi Warsaxaafadeedka
Madaxtooyada Somaliland.
Dhinaca kale, Wafdiga uu hogaaminayo ergeyga gaarka ah ee Qaramada Midoobay ka hor intii aanu soo
gaadhin Hargeysa waxa uu socdaal ku soo maray magaalada Baydhabo iyo Boosaaso ee dalka Soomaaliya
oo uu kulamo kula soo yeeshay hogaamiyayaasha maamulada ka jira.
Qaylo dhaan abaareed oo ka soo yeedhay Koonfurta Sanaag
Ceerigaabo(Ogaal) Maayorka Degmada Fiqifuliye (Koonfurta Sanaag) C/fataax C/laahi Xasan ayaa sida uu
kusoo warramay weriyaha Ogaal ee gobolka Sanaag Mr-Darwiish wuxuu baaq qaylo-dhaan oo uu soo saaray
ku sheegay in xaalad abaareed iyo biyo la’aan ba ani ka jirto degaannada koonfurta Sanaag. Arrintaas oo
sida uu sheegayna saamayn weyn ku yeelatay nonlosha iyo caafimaadka xoolaha iyo dadka ku dhaqan
degaannadaas.
Sidaasi daraadeed Maayorka Fiqifuliye waxa uu hay’adaha samafalka (caalammiga iyo waddanigaba) ugu
baaqay gurmad bani’aadamnimo oo degdeg ah in loo fidiyo degaannadaas abaaraha iyo biyo la’aanta ba’ani
ka jirto.
Waxa kaloo maayorku baaqiisan ku caddeeyey in nabadgelyo buuxda ay ka jirto guud ahaan degaannada
koonfurta Sanaag isagoo si kululna u canbaareeyey warar sida uu sheegay been abuur ah oo sheegaya in
ammaan darro ka jirto meelo ka mid ah degaannadaas (koonfur Sanaag) isagoo sidoo kalena ballan qaaday
gacmo furan in ay kusoo dhowaynayaan cid kasta oo gurmad bani’aadamnimo ku tegaysa degaannadaas.
“Waan caddaynayaa in degaannada koonfurta Sanaag ay ka jirto abaar iyo biyo la’aan badan oo khatar ahi
taas oo saamayn weyn ku yeelatay nolosha iyo Caafimaadka xoolaha iyo bulshada degaannadaas ku
dhaqan”. “Hay’adaha samfalka iyo cid kasta oo gacan ka geysan kartaba waxaan ugu baaqayaa gurmad bani’
aadamnimo oo degdeg ah in loo fidiyo degaannadaas koonfurta Sanaag”. Sidaas waxa yidhi Maayorka
Fiqifuliye oo arrintan ka hadlayey.
Isagoo xagga nabadgelyada degaannadaas ka hadlayana waxa uu yidhi “Waxaan cid kastaba u
caddaynayaa degaannada koonfurta Sanaag inay ka jirto nabadgelyo buuxda waana waxba kama jiraan
wararka beenta ah ee sheegaya in ammaan darro kajirto meelo ka mid ah degaannadaas. Waxanna ballan
qaadayaa gacmo furan in lagu soo dhowaynayo oo lala shaqaynayo cid kasta oo gurmad bani’aadamnimo ku
imanaysa ama u fidinaysa degaannadaas koonfurta Sanaag”.
Hirdanka shirweynihii sadexaad ee Ururka Suxufiyiinta SOLJA iyo hanaankii doorashada Gudiga fullinta
Hargeysa (Ogaal)- Shirweynihii saddexaad ee Ururka Suxufiyiinta Somaliland ee Solja ayaa shalay lagu soo
geba-gabeeyay Huteel Ambaasadoor ee Magaalada Hargeysa oo laba maalmood ka socday, isla markaana
waxa lagu doortay Hogaanka 3-da sanno ee soo socda maamuli doona Ururkaas.
Shirwaynahan ayaa Suxufiyiinta ka qayb-galay intii uu socday waxa ay ka doodayeen, wax ka badal iyo
Kaabisna lagu sameeyay Dastuurka Ururka Solja, iyadoo qodobadii waxka badalka lagu sameeyay mid kasta
Goonidiisa looga dooday. Islamarkaana Gaar gaar iyo guud ahaanba cod loogu qaaday loona ansixiyay.
Sidoo kale waxa lagu doortay Shirweynahan Gudiga Fulinta Ururka Suxufiyiinta ee Solja. Kuwaasoo iska
dhexdoortay Guddoomiye, laba Guddoomiye ku xigeen iyo Xoghaye guud.
Axmed Saleebaan Dhuxul oo ka mid ah Guddida fullinta ee shirweynaha lagu doortay ayaa madashaa kaga
dhawaaqay sidii ay u doorteen shirgudoonka iyo xoghayaha guud, waxaana ka mid ahaa hadaladiisii oo uu
yidhi, “Shirweynihii Ururka Suxufiyiinta Somaliland ee SOLJA wuu inoo dhamaaday, sidaad ogsoon tihiin Guddi
fulineed ayaa la doortay oo 15 xubnood ah, sida sharciga ku qoran Guddida fulintu hadana gaarkeeda ayay u
dooranayaan shirgudoonkoodii iyo hogaanka Ururka-ba. Sidaa daraadeed, Guddoomiyaha Guddidayadii
fulinta waxaanu u garanay inuu ahaado Mustafe Cabdi Ciise, Guddoomiye ku-xigeenka 1-aad-na Xariir Faarax
Ducaale, Guddoomiye ku-xigeenka 2-aad Maxamed-siciid Muxumed Xoghayaha guud ee Ururka Muuse Xaaji
Muxumed Guuleed,.”
In kasta oo labadii maalmood ee uu socday Shirweynahaasi ay hadheeyeen murano iyo khilaafaad la
xidhiidhay, wax ka badalka Dastuurka iyo qaabka ay gidigii loo xilsaaray qaban-qaabada Shirweynuhu u soo
dhigeen in loo soo xullo Ergooyinka shirka ka qaybgalay. Hadana waxa kama danbaystii shalay gelinkii danbe
oo uu shirku Burbur qarka u saaraanaa suurtageliyay habsami u socodkiisa masuuliyiin ka tirsan ururka
Suxufuiyiinta iyo Qorayaasha madaxabanaan ee SSJW oo habgoob-joognimo kaga qaybgalay shirka.
Hase yeeshee, ka hor intii aan la dooran Gudiga fulinta waxa shirweynaha ka baxay Ergo ka socotay
Wargeyska Jamhuuriya. Kuwaasoo saluugay nidaamka shirweynahu u socday ama loo soo dhigay iyo qodobo
ka mid ah soo jeedimihii Ergooyinka oo ay u arkayeen kuwo loogu danaynayo cid gaar ah.
Shirgudoonkii shirweynahaasi iyo Goobjoogayaashii dhexdhexaadka ahaa waxay ku guulaysteen Codbixin
dimuquraadi ah oo lagu doortay 15-ka Xubnood ee Guddiga fulinta, iyadoo maqnaansho duu duub ah loogu
codeeyey xubinta ka soo gelaysa Gudiga fulinta Ergada ka baxday shirka. Taasina waxay ka danbaysay markii
Gudoomiyaha Wargeyska Saxansaxo Cabdilaahi Maxamed Daahir (Cukuse) oo xidhiidh la sameeyay siduu
sheegay Ergadaasi ay ku soo dhameeyeen habkaa is afgaradka ah.
Guddoomiyaha Ururka Solja Mustafe Cabdi Ciise (Mustafe-shiine) oo gunaanadkii shirkaa iyo doorashadiisa ka
dib hadal kooban ka soo jeediyay ayaa sheegay in uu ururka Solja ku dedaali doono maslaxada iyo wada-
shaqaynta Saxaafadda, waxana uu sheegay in ay ku dedaadli doonaan wixii tabasho ah ee jira ay ku dedaali
doonaan dhamayntiisa. “Horta meesha waxaynu u nimi inaynu dhisno mustaq-balkii Saxaafada Somaliland,
dadkuna meel ma wada maraan, hadii ay jirto wax tabasho ahi ururkani wuxuu ku dhisan yahay mar walba
maslaxad iyo iska daba tag, oo dhaqanka Somaliland baa sidaa qaba, oo cidii tabasho qabta waynu ka daba
tagi doonaa, waynu la xidhiidhi doonaa, cid aynu ka hadhayno oo aynu ka maraanaana ma jirto, Ururka
SOLJA-na wuu u furan yahay cid walba.” Sidaas ayuu yidhi Guddoomiyaha Solja Mustafe-shiine, waxaanu u
rajeeyay in illaahay u fududeeyo maamulka cusub ee loo doortay xilka Ururka.
Xubnaha Gudiga fullinta ee la doortay.
1- Mustafe Cabdi Ciise (Mustafe-shiine),
2- Xariir Faarax Ducaale,
3- Maxamed-siciid Muxumed
4 - Muuse Xaaji Muxumed Guuleed,
5 - Muha Daahir Faarax
6- Nimco Cumar Samriye,
7 - Maxamed Aw Aadan,
8 - Xasan Maxamed Yuusuf,
9 - Axmed Saleebaan Dhuxul
10 - Cabdi-weli Faarax Jaambiir
11 - Axmed Ismaaciil Xuseen (Axmed-cirro)
12 - Cabdi-salaan Maxamuud Ducaale
13- Muuse Aadan Qalinle
14 - Maxamed Muuse Diiriye
15 - iyo xubinta Wargeyska Jamhuuriya laga sugayo.
Source: Xarunta Wargeyska Ogaal, Hargeysa.
Warsame Abdilahi
Jijgawe News
|
|
